به گزارش «ویکی سینما»، همان‌گونه که انتظار می‌رفت و کاملا قابل پیش‌بینی بود، نماینده سینمای ایران در اسکار 2026، در همان گام نخست، از دور رقابت‌ها حذف شد و نتوانست حتی در میان 15 فیلم اولیه بخش بین‌الملل اسکار قرار بگیرد.
این اتفاق در شرایطی برای امسال رخ داد که سینمای ایران، نمایندگان شایسته‌تری به‌نسبت فیلم شریف و اخلاقی «علت مرگ؛ نامعلوم» را در چنته داشت.
فارغ از سال 98، که فیلم از پیش بازنده «در جستجوی فریده» به‌عنوان نماینده سینمای ایران در اسکار انتخاب شد، هیات انتخاب طی 3 سال اخیر، 3 انتخاب اشتباه در مسیر اسکار داشته است. «نگهبان شب»، «در آعوش درخت» و «علت مرگ؛ نامعلوم» انتخاب‌هایی کاملا اشتباه بودند که هیچ رهاورد دندان‌گیری بین‌المللی برای سینمای ایران به همراه نداشتند.
هیات انتخاب باید جواب پس بدهد
در اینحا انگشت اشاره باید به سمت هیات انتخاب و اهرم‌هایی که به این انتخاب دنده دادند، گرفته شود. این باور که تعدادی سینماگر دور هم جمع شوند و بدون توجه به فاکتورهای موفقیت یک فیلم در اسکار، تنها به کیفیت یک فیلم رای دهند، منجر به انتخاب‌های اشتباه می‌شود به‌طوری‌که از میان 5 نامزد نهایی سینمای ایران برای اسکار 2026، هر 4 فیلم حذف‌شده دیگر، به‌مراتب از شانس‌های بیشتری نسبت به «علت مرگ؛ نامعلوم» برخوردار بودند.
این یک اصل و فاکتور مهم است که هیات انتخاب نباید تنها به کیفیت یک فیلم بسنده کرده و باید به دیگر مولفه‌های جریان‌سازی یک فیلم در رقابت‌های سنگین اسکار نیز توجه داشته باشند. آیا «علت مرگ؛ نامعلوم» توانست تا اینجای فصل جوایز افتخارآفرین ظاهر شود؟ آیا توانست یک اکران ولو غیرمنظم اروپایی یا آمریکایی را تجربه کند؟ آیا توانست در چندین کشور برای جمعی از حدود 10 هزار و 200 داور آکادمی که حق رای دارند، نمایش داده شود؟ و…
هیات انتخاب و کسانی که در این تصمیم اشتباه دست داشتند، باید جوابگو باشند. نباید این‌طور باشد که این افراد هرساله انتخاب اشتباهی را روانه اسکار کنند و پس از ناکامی، نخواهند به کسی جواب پس بدهند. مسلم است که بهترین انتخاب سینمای ایران برای اسکار 2026، «پیرپسر» بود اما شنیده شد که اعلام شده کاراکتر «غلام باستانی» نماینده خوبی برای مردان ایرانی نیست که اگر حقیقتا این مولفه، زمینه حذف «پیرپسر» از پروسه انتخاب بوده باشد، باید به حال فرهنگ سرزمینی کشور غصه‌های به‌مراتب بیشتر از امروز خورد. وقتی فیلمی به اسکار فرستاده می‌شود که نمیتواند بالا بیاید و موردتوجه مردم کشورهای دیگر قرار بگیرد، آن فرهنگ‌سازی و تصویرسازی مدنظر، چگونه قرار است منتقل شود؟
وقتی انتخابمان این فیلم‌هاست، اصلا چه اصراری به شرکت در اسکار است؟
از رسانه‌ها انتظار می‌رود نسبت به واکاوی و کالبدشکافی این قبیل تصمیم‌گیری‌ها اقدامات موثری انجام دهند. وقتی به لیست هیات انتخاب نگاه می‌اندازیم، می‌بینیم که این افراد با جهان‌بینی‌ای که نسبت به اسکار دارند، نمی‌توانند به خروجی «علت مرگ؛ نامعلوم» برسند بنابراین مشخص است که توصیه‌هایی شده است که این مهم، باید رسانه‌ای شود. هیات انتخاب یا باید از فشارهایی که منجر به این انتخاب از پیش بازنده شده، رمزگشایی کند و یا اگر مستقل عمل کرده و تصمیم گرفته باید اعلام کند که چه فاکتورهایی از موفقیت در اسکار را سرلوحه قرار داده که به این انتخاب رسیده است.
اگر قرار است انتخاب‌هایی از این دست به آکادمی ارسال شود، اصلا چه نیاز به شرکت در اسکار است؟ می‌توان خیلی راحت، از این جایزه صرف‌نظر کرد و با این انتخاب‌ها، شانیت جهانی سینمای ایران را زیر سوال نبرد. این مهم باید برای امسال رمزگشایی و کالبدشکافی شود تا از تکرار این رفتارهای غیرحرفه‌ای که در تضاد با سلیقه و رفتار مردم و حتی سینماگران است، جلوگیری به عمل آید.
