✍ مجتبی اردشیری
به گزارش «ویکی سینما»، ناصر تقوایی را عموما با القاب و عناوین بزرگی میشناسند. یکی از برجستهترین کارگردان مولف موج نو سینمای ایران که نگاهی به کارنامه او، فراگیری اندیشه این هنرمند را در ابعادی کلان نشان میدهد.
اما تقوایی فارغ از تمام عناوینی که برایش تکرار میشود و افتخاراتی که در عمر 84 ساله خود به دست آورد، از 3 زاویه کمترپرداختهشده دیگری نیز هنرمند غیرقابلتکراری است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
1.اگر از کارنامه سینمایی تقوایی، کارگردانی یک اپیزود، چند مستند، یک فیلم کوتاه و چند فیلمنامه را خارج کنیم، او میماند با 6 فیلم بلند سینمایی و یک سریال. اگر نگوئیم هیچ کارگردانی، کمتر کارگردانی را سراغ داریم که با این تعداد ساخته، به این درجه از ماندگاری و محبوبیت در میان مخاطبان عام و خاص سینما رسیده باشد.
2. تقوایی از یک منظر نیز خاص و شاید تکرارنشدنی است. او در تمام این سالها، حداقل طی 3 دهه آخر عمرش، میتوانست از تمام امکانات برای فیلمسازی برخوردار باشد. کافی بود اراده کند تا هم پول، هم اسپانسر، هم تهیهکننده، هم پخشکننده، هم مدیریت دولتی و پروانههایش، برایش فراهم شود اما او عامدانه بر روی آرمانش ماند و زیر بار ممیزی نرفت و فیلم نساخت. با آنکه فیلمنامه و این همه امکانات برایش مهیا بود اما سمت آرمانش ایستاد و کوه تجربه و مهارت خود را تحتالحفظ، خدشهدار نکرد.
3. مرضیه وفامهر از تقوایی بهعنوان هنرمندی نام برد که دشواری آزاده زیستن را برگزید. تعبیر درست و ریزبینانهای است برای هنرمندی که دست به هر کاری میزد، برایش سر و دست میشکستند. اما او ترجیح داد تا زمانی که نمیگذارند تا هنر واقعیاش را عرضه کند، کار نکند. این تصمیم را یکی از معتبرترین کارگردانان تاریخ سینمای ایران گرفت و صلاح دانست تا او را با همان معدود آثار نابش به یاد بیاورند تا انبوه آثاری که میتوانست برای رفع عطش فیلمسازیاش بسازد. آری، این یک حقیقت تلخ است که تقوایی نیز بهمانند بیضایی، دشواری آزاده زیستن را برگزید.
